Het perfecte recept, als je het mij vraagt, wordt bereid en opgediend door een ander hahahaha. Ik hou niet van koken en ben nog geen één ster keukenprinses, laat staan vijf. Kookboeken zul je dan ook niet vinden in mijn boekenkast of keuken dus als Saskia het heeft over het bekendste kookboek uit Italia, ook wel bekend als ‘de Artusi’ heb ik geen idee waar ze het over heeft.
Viereneenhalf jaar heeft ze erover gedaan: haar eerste roman, over het leven van Pellegrino Artusi, auteur van La scienza in cucina e l’arte di mangiar bene: De wetenschap in de keuken en de kunst om goed te eten. Toen de wereld stilstond in 2020 voelde ze dat dit het moment was voor een nieuw project en dook ze de geschiedenis in.
Artusi was bijna een foodblogger avant la lettre. Gedurende zijn reizen was hij telkens op zoek naar kunst en recepten en noteerde zijn bevindingen zorgvuldig in zijn zibaldone, zijn notitieboek. Euh, Sas, doe jij dat niet ook? Naarmate ze onderzoek doet, herkent Saskia zichzelf inderdaad steeds meer. Nadat zijn boek eenmaal was uitgebracht, ontving hij dagelijks honderden brieven met reacties van lezers, inclusief potentiële nieuwe recepten voor een volgende druk. En ook Saskia heeft, naast het schrijven van een dagelijkse blog op ciaotutti.nl, haar handen vol aan het beantwoorden van een volle mailbox.
Al die nieuwe recepten die Artusi van zijn lezers ontving, probeerde hij stuk voor stuk eerst zelf uit, voordat hij ze opnam in een volgende editie. Maar het enige wat hij zelf ooit maakte, was een hazelnoottaart. Alle andere recepten legde hij in handen van zijn huishoudster: Marietta. Samen met Francesco, zijn manusje van alles, vormt het drietal de belangrijkste personen in Het perfecte recept. Francesco haalde de boodschappen, Marietta kookte en Pellgrino proefde en schreef op wat hij ervan vond.
Jarenlang bestudeerde Saskia al die brieven die Pellegrino van zijn lezers ontving en bezocht het kleine museum in Forlimpopoli in Toscane, de geboortestad van Artusi. Haar research vertaalde ze vervolgens naar deze roman, waarvan ze het grootste deel in Italie schreef terwijl ze verbleef in een B&B om de hoek van zijn voormalige woning.
Dit soort details typeert Saskia als je het mij vraagt. Ik had in het begin wat moeite om echt in het verhaal te komen, juist omdat ze zo prachtig en gedetailleerd beschrijft wat Pellegrino om zich heen ziet en ervaart. Af en toe moest ik even terugbladeren om me te herinneren waar hij ook alweer was. Maar juist omdat het met zoveel passie en liefde is beschreven, wilde ik elke letter bewust in me opnemen.
Hoewel ik even moest slikken hoe ze in het eerste hoofdstuk meteen beschrijft hoe Pellegrino’s moeder hem als baby het rauwe hart van een zwaluw voert met melk, kreeg ik tijdens het lezen steeds trek in Italiaanse lekkernijen. En waar ik natuurlijk van ga grijnzen is zijn afkeer van de Franse keuken en de overdreven manier waarop zij alles in hun kookboeken beschreven. Wat dat betreft is het ook een man naar mijn hart, die een kookboek voor dagelijks gebruik in normale mensentaal op de markt bracht. Misschien is het toch wel Steefproof… Al denk ik dat de zuppa di Stefani op pagina 174 dat toch niet helemaal is.
“Ik laat er ook ‘maar’ 1000 drukken”
In 2020 kon je als Ciao tutti-volger ambassadeur worden van dit project. Dat deed ik natuurlijk meteen. Maar later zaten we allebei op hetzelfde moment in onze schrijffase, wat het nog leuker maakte om het ontstaan van deze roman op de voet te volgen. Net als Artusi gaf Saskia dit boek in eigen beheer uit en liet ze voor de eerste druk ook precies 1000 exemplaren drukken, die razendsnel uitverkocht waren. “Ik laat er ook maar 1000 drukken” zei ze tegen me, toen ik twijfelde hoeveel ik er zou laten drukken. Toen moest ik heel hard lachen, want Saskia’s bereik en fanbase is na ruim vijftien jaar bloggen ietsje groter dan de mijne. Maar wie weet, kom ik ook nog eens tot de 1000. Misschien schop ik het ooit nog eens tot een uitgever. Artusi deed het pas toen hij 80 was, dus dan heb ik nog even.
